Johan

door Joost Festen

Johan speelde eerder deze maand in een totaal uitverkocht Theater aan de Parade in ’s-Hertogenbosch. De laatste plaatsen waren voor belangstellenden die zonder entree te betalen op de trappen mochten plaatsnemen. Het spelplezier spatte bijna twee uur lang van het podium. Het publiek zat en luisterde, maar aan het stevige applaus was de waardering te horen. 8WEEKLY sprak na afloop met de band.

Johan bestaat dit jaar twaalf en een half jaar en is in het midden van hun jubileumtournee aanbeland die de band langs theaters in Nederland voert. De bandleden hebben inmiddels ruimschoots ervaring opgedaan met het spelen in theaters. Het optreden gaat van start met een cover van het liedje van Bob Dylan waar Johan in eerste instantie naar is vernoemd. ‘Visions of Johanna’ wordt heerlijk akoestisch gespeeld, met Jacco de Greeuw op gitaar, zang én mondharmonica.

Tijdens het openingsnummer staat de rest van de band links achter de vleugel te wachten om tegen het einde van het nummer snel achter de instrumenten plaats te nemen en naadloos door te pakken naar de eerste songs van het debuutalbum. De band rijgt de oudere nummers moeiteloos aaneen. Johan voert ons in chronologische volgorde mee langs hun muziek van de afgelopen ruim twaalf jaar.

Visions of Johanna
Johan is in 1990 opgericht onder de naam Visions of Johanna. In 1996 veranderde men de naam in kortweg Johan. De band is de afgelopen twaalf en een half jaar nogal wat keer van samenstelling gewijzigd. Momenteel bestaat Johan uit: Jacco de Greeuw: zang en gitaar, Maarten Kooijman: gitaar, traporgel en zang, Diets Dijkstra: gitaar, basgitaar en zang, Jeroen Kleijn: drums, en nieuwkomer Matthijs van Duijvenbode op piano, keyboard en traporgel.

Na het concert in ’s-Hertogenbosch zijn het Maarten Kooijman en Diets Dijkstra die tijd hebben gereserveerd voor een interview. Ook Jacco de Greeuw en de jarige Jeroen Kleijn nemen plaats aan tafel voor een gezellig onderonsje en praten openhartig. Jacco haalt zelfs voor iedereen eerst een drankje. Maarten komt nog even terug op de naamsverandering van de band: ‘Visions of Johanna was een beetje pretentieus, het moest allemaal wat korter, daarom werd het Johan.’

De cover van Aphrodite’s Child ‘It’s Five O’Clock’ valt op tussen de eigen composities. Op het podium doet Jacco verwoede en geslaagde pogingen de hoge noten van Demis Roussos te benaderen. Het geeft een stemmige en vooral echte ‘Johan-interpretatie’ van het klassieke nummer uit de jaren zestig. Na afloop van het concert verklaart Jacco de keuze voor dit nummer. ‘Het is vooral dát nummer. Ik vind dat best wel een onderschatte band. Het zit tegen kitsch aan. Ik ben best wel fan daarvan. Soms gaat het over het randje, het is spannend.’ De cover van deze Griekse band gaat naadloos over in het nummer ‘Everybody Knows’.

Wachten
De heren zijn lekker op dreef en nemen ons mee in hun bloemlezing uit de drie Johan-albums. Tussen Johan en Pergola zat vijf jaar. En ook het derde album Thx Johan liet weer vijf jaar op zich wachten. Op de vraag waarom we zo lang op de albums moesten wachten weet Maarten te vertellen: ‘Dat heeft te maken met het feit dat onze zanger lui is, hij neemt de tijd. Jacco’s instelling is dat het meer gaat om de kwaliteit dan de kwantiteit. Bij de opnames moet hij wel een beetje gepusht worden om de muzikale ideeën om te vormen naar concrete liedjes. Nu zit er drie jaar tussen Thx Johan en de nieuwe plaat 4. Dat tempo wat we nu hebben, het is wel de bedoeling dat we dat gaan aanhouden.’

The Beatles
Zoals gebruikelijk tijdens een theateroptreden is er een pauze. Na de onderbreking pakken de heren de draad gewoon weer lekker op. Zeg maar ergens midden in het repertoire van Pergola. Johan gaat van start met het pulserende geluid van de synthesizer terwijl de bandleden plaatsnemen op het podium. ‘I Mean I Guess’ is de opener van de tweede set. Net als op de albums komen de heren ook live steeds dichter in de buurt van hun grote voorbeeld The Beatles uit. De composities worden pakkender, de samenzang is als een warm bad en de instrumentatie wordt rijker. Zowel Matthijs van Duijvenbode als Maarten Kooijman kruipen afwisselend achter een heerlijk oud traporgel. ‘Dat is het voordeel van in het theater spelen,’ verklaart Maarten na het optreden. We zijn veel lekkerder met elkaar aan ‘t musiceren.’

De band opent de serie liedjes van Thx Johan met ‘Oceans’, een nummer dat gaat over een trouwe fan uit Argentinië. Waar speelt Johan eigenlijk het liefst? Het antwoord is niet eenduidig: ‘Soms kom je op plekken waarvan je het niet verwacht maar dan is het geweldig. De Kleine Komedie in Amsterdam, zó mooi en legendarisch. De Roepaen in Ottersum, dat was de eerste keer dan we in deze bezetting speelden, die sfeer was betoverend.’

Vooruitblik
Op de vraag of ze bewust nú de theatertour doen in plaats van na de release van het nieuwe album 4 op 4 mei antwoorden de bandleden: ‘We gaan straks gewoon direct door met optreden. Maar dan wel weer gewoon op de poppodia.’ Veel nieuws wordt het publiek in ’s-Hertogenbosch niet gegund. We moeten wachten tot de toegiften om een muzikale glimp van 4 op te vangen. De eerste toegift is overigens direct een flinke verrassing. Niet Jacco doet de leadzang, maar gitarist Maarten Kooijman laat van zich horen in het nummer ‘Maria’. In het gesprek na afloop laat Maarten weten dat dit een van drie composities van het nieuwe album is die niet van de hand van Jacco is. Maarten is niet alleen leadzanger van ‘Maria’, hij is ook de schrijver van het nummer, dat een mooie en echte ‘Johan-song’ is. Het laatste nummer van het concert is zo nieuw dat het zelfs nog geen titel heeft. Hoe nieuw is nieuw trouwens? ‘Nou, we hebben het nu zo’n twaalf keer gespeeld, aan het eind van ieder concert van de theatertour. Het nummer staat op het nieuwe album en gaat waarschijnlijk ‘11 O’Clock 18′ heten, maar dat is nog niet zeker. Op de nieuwe plaat komen tien nummers waarvan, zoals gezegd, drie niet van de hand van Jacco zijn, en dat is nieuw voor Johan. Maar dit geeft ons de ruimte het tempo van het uitbrengen van nieuwe albums vast te houden.’

Deze korte vooruitblik sluit een zeer geslaagde theateravond van Johan af. Met een brede grijns op de gezichten lieten de bandleden eerder al, op het podium, het applaus als een warme deken over de ruggen glijden. Johan in het theater kunnen we als een geslaagd experiment beschouwen.